Η τελική ανακοίνωση του Διεθνούς Συνεδρίου για την Ειρήνη και τη Δημοκρατική Κοινωνία

Το «Διεθνές Συνέδριο για την Ειρήνη και τη Δημοκρατική Κοινωνία» πραγματοποιήθηκε με επιτυχία στις 6-7 Δεκεμβρίου 2025 στην Κωνσταντινούπολη. Πολιτικοί, ακαδημαϊκοί, δημοσιογράφοι, υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κοινοβουλευτικοί εκπρόσωποι, που έχουν υπηρετήσει σε διάφορες θέσεις και σε διάφορες χώρες, παρακολούθησαν το συνέδριο ως ομιλητές ή συμμετέχοντες -συνολικά άνθρωποι από 19 χώρες σε 5 διαφορετικές ηπείρους. Εμείς, ως διεθνής αντιπροσωπεία, νιώθουμε βαθιά τον πόνο, τις απώλειες και την καταστροφή που προκλήθηκε από τη σύγκρουση που συνεχίζεται στην Τουρκία για πάνω από 40 χρόνια. Πιστεύουμε ότι για να αποτραπεί η επανάληψη αυτών των δεινών, οι συγκρούσεις πρέπει να τερματιστούν εντελώς και η διαρκής ειρήνη πρέπει να οικοδομηθεί μέσω ενός δημοκρατικού κοινωνικού συμβολαίου.
Σε αυτή την περίοδο στην Τουρκία, όπου ο κουρδικός λαός αντιμετωπίζει καταπίεση και αποκλεισμό με διακρίσεις, θεωρούμε τη διαδικασία που ξεκίνησε υπό την ηγεσία του κ. Öcalan ως μια σημαντική ευκαιρία για τους λαούς της Τουρκίας. Ωστόσο, τονίζουμε επίσης ότι είναι ζωτικής σημασίας η διαδικασία αυτή να διεξαχθεί με πιο συμπεριληπτικό, εποικοδομητικό και προσανατολισμένο στα αποτελέσματα τρόπο.
Σε μια εποχή που οι αυταρχικές και φασιστικές τάσεις αυξάνονται παγκοσμίως, οι κοινωνίες χρειάζονται ηγεσίες ικανές να τις καθοδηγήσουν προς την ειρήνη. Ο κ. Öcalan έχει αποδείξει στο διεθνές κοινό —τόσο στην πράξη όσο και διανοητικά— ότι μπορεί να ηγηθεί για διαρκή ειρήνη ενόψει της κλιμακούμενης βίας στην Τουρκία και τη Μέση Ανατολή. Για αυτόν τον λόγο, βλέπουμε τον Abdullah Öcalan όχι μόνο ως εκπρόσωπο του κουρδικού λαού, αλλά και ως σημαντικό παράγοντα για την ειρήνη, τον δημοκρατικό μετασχηματισμό και τον πλουραλισμό στην Τουρκία και τη Μέση Ανατολή.
Η ειρηνευτική διαδικασία που ξεκίνησε ο κ. Öcalan στις 27 Φεβρουαρίου 2025 αποτελεί μια ιστορική ευκαιρία για την πλήρη παύση της σύγκρουσης. Η απόφαση του ΡΚΚ να τερματίσει τον ένοπλο αγώνα του και να αυτοδιαλυθεί είναι ένα θαρραλέο και ιστορικό βήμα για την ειρήνη. Αυτό το βήμα αντιπροσωπεύει μια μεγαλύτερη ευκαιρία για τον τερματισμό της μακροχρόνιας σύγκρουσης και της αστάθειας στην περιοχή.
Η επιτυχής ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας που οδηγεί σε διαρκή ειρήνη στην Τουρκία —εν μέσω αυξανόμενων συγκρούσεων σε όλο τον κόσμο— έχει τη δυνατότητα να καθοδηγήσει όχι μόνο τους Κούρδους και τους λαούς της Τουρκίας, αλλά και τη Μέση Ανατολή και τον κόσμο. Τα συμπεράσματα που προέκυψαν από τις συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του διήμερου συνεδρίου είναι τα εξής:

1. Όπως αναφέρεται στην απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, θεωρούμε νομικές ρυθμίσεις που αναγνωρίζουν το Δικαίωμα στην Ελπίδα και καθιστούν δυνατή την απελευθέρωση του Öcalan ως προϋπόθεση για μια αξιότιμη ειρήνη. Μέχρι να εκπληρωθεί το Δικαίωμα στην Ελπίδα, πιστεύουμε ότι πρέπει να διασφαλιστεί η πρόσβαση στο πνευματικό έργο του Öcalan  από ακαδημαϊκούς, διανοούμενους, δημοσιογράφους και πολιτικούς, καθώς και οι ευκαιρίες για άμεση επαφή μαζί του. Το νησί Ιμραλί θα πρέπει να πάψει να αποτελεί σύμβολο απομόνωσης και να γίνει πύλη προς την ειρήνη και ένα ελεύθερο μέλλον για την Τουρκία. Εν κατακλείδι, οι συνθήκες απομόνωσης που επιβάλλονται στο Ιμραλί πρέπει να αρθούν πλήρως.

2. Πιστεύουμε ότι οι συγκρούσεις χρειάζονται πολιτικές λύσεις και ο διάλογος και η διαπραγμάτευση είναι ο καλύτερος τρόπος για την επίτευξη διαρκούς ειρήνης. Τονίζουμε ότι, σύμφωνα με το ψήφισμα 1325 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, οι γυναίκες πρέπει να αναλάβουν πιο ενεργό ρόλο στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις και στις διαδικασίες επίλυσης συγκρούσεων και πολιτικής επίλυσης.

3. Αναγνωρίζουμε την άποψη του Abdullah Öcalan ότι το μοντέλο του έθνους-κράτους εμβαθύνει την κοινωνική ανισότητα, την κυριαρχία των αντρών και την περιβαλλοντική καταστροφή, και υπογραμμίζουμε τη σημασία της προώθησης μοντέλων διακυβέρνησης που διασφαλίζουν την ισότιμη συμμετοχή των γυναικών, ενισχύουν την τοπική δημοκρατία και υποστηρίζουν την ειρηνική συνύπαρξη μεταξύ διαφορετικών κοινοτήτων.

4. Υπογραμμίζουμε την επείγουσα ανάγκη για νομικό μετασχηματισμό στο πλαίσιο των προσπαθειών επίλυσης συγκρούσεων παγκοσμίως. Σε αυτό το πλαίσιο, η Τουρκία χρειάζεται ένα νέο και δημοκρατικό κοινωνικό συμβόλαιο που να περιλαμβάνει όλους τους λαούς, τις πεποιθήσεις και τις ταυτότητες με βάση την ισότιμη υπηκοότητα. Ένα κοινωνικό συμβόλαιο που θα κατασκευαστεί χωρίς να αποκλείει κανένα τμήμα της κοινωνίας θα εξαλείψει πλήρως τους λόγους βίας στην Τουρκία.

5. Όπως καταδεικνύεται από τις εμπειρίες στη Νότια Αφρική, την Ιρλανδία, τη Χώρα των Βάσκων και την Καταλονία σε όλη τη διάσκεψη, πρέπει να ληφθούν μέτρα για την αντικατάσταση των άκαμπτων και συγκεντρωτικών αντιλήψεων που οδηγούν σε συγκρούσεις με προσεγγίσεις που ενσωματώνουν την κοινωνία και εξαλείφουν τη βία. Στην Τουρκία, οι μέθοδοι τοπικής διακυβέρνησης θα πρέπει να συζητηθούν τόσο σε πολιτικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτών των συζητήσεων, θα πρέπει να θεσπιστούν νόμοι που ενισχύουν τις τοπικές διοικήσεις στην Τουρκία.

6. Σημειώνουμε τη θετική προσέγγιση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ωστόσο πιστεύουμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση στο σύνολό της πρέπει να αναλάβει έναν πιο ενεργό και εποικοδομητικό ρόλο. Όταν είναι απαραίτητο - και εάν γίνει δεκτό από τα μέρη - υπενθυμίζουμε ότι η ΕΕ θα μπορούσε να συμβάλει στην ειρηνευτική διαδικασία ως "μεσολαβητής ή εγγυητής".

Όσον αφορά το μέλλον της ειρήνης και του δημοκρατικού μετασχηματισμού στην Τουρκία, η διασφάλιση της ελευθερίας όλων των πολιτικών κρατουμένων - πρώτα και κύρια του Abdullah Öcalan  και όλων των πολιτικών στην υπόθεση Κόμπανι - εντός του πλαισίου που απαιτείται από το δίκαιο της ειρήνης δεν είναι θέμα χάρης ή επιλογής, αλλά μάλλον ιστορική και νομική αναγκαιότητα. Η αυστηρή απομόνωση που επιβλήθηκε για περισσότερα από είκοσι έξι χρόνια είναι
σαφώς ασυμβίβαστη τόσο με το εθνικό όσο και με το διεθνές δίκαιο. Καλούμε την Τουρκία να ενεργήσει σύμφωνα με τις υποχρεώσεις της βάσει του δικαίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του ανθρωπιστικού δικαίου.
Θεωρούμε αυτή τη διακήρυξη ως ένα ιστορικό βήμα που έγινε στην πορεία προς τη διαρκή ειρήνη και καλούμε όλα τα μέρη να εκπληρώσουν τις ευθύνες τους. Είμαστε αποφασισμένοι να παρακολουθήσουμε την πρόοδο της διαδικασίας και να διατηρήσουμε την ελπίδα μας για μια μετάβαση σε μια δημοκρατική και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνία. 

Διεθνείς Συμμετέχοντες στο «Διεθνές Συνέδριο για την Ειρήνη και τη Δημοκρατική Κοινωνία»
11 Δεκεμβρίου 2025

...

Α.